Jak przestać zazdrościć innym i co zrobić z zazdrością
Koleżanka wydała książkę. Kolega z liceum rzucił etat i otworzył własną pracownię. Znajomi z Instagrama znowu są na wakacjach. Gratulujesz, lajkujesz, mówisz „super!”, a w środku coś ściska. Potem przychodzi wstyd, bo przecież nie powinno się zazdrościć. Julia Cameron, autorka „Drogi artysty”, proponuje coś zaskakującego: zamiast walczyć z zazdrością, przeczytaj ją jak mapę. Pokazuje bardzo dokładnie, czego chcesz.
Napisz list do siebie na tej stronie Wróci do Ciebie mailem za kilka miesięcy. Za darmo.
Zazdrość a zawiść ↓ · Mapa zazdrości online ↓ · 6 kroków ↓ · W związku ↓
Zazdrość: co to jest?
To przykre uczucie, które pojawia się, kiedy ktoś ma coś, czego Ty też chcesz: sukces, uznanie, rzeczy, odwagę, życie. Jest w niej ból, bo widać, czego brakuje, i pragnienie, bo chciałoby się mieć to samo. Zazdrość nie jest wadą charakteru. To emocja, którą zna prawie każdy, tylko mało kto się do niej przyznaje.
Zazdrość a zawiść
W języku polskim mamy dwa słowa i dobrze, bo opisują dwie różne rzeczy:
Zestawienie nasze, na podstawie badań nad zazdrością łagodną i złośliwą oraz „Drogi artysty” Julii Cameron.
Psychologia mówi podobnie. Holenderscy badacze Niels van de Ven, Marcel Zeelenberg i Rik Pieters opisali dwa rodzaje zazdrości: łagodną i złośliwą. Łagodna popycha do działania: chcę też tak umieć, więc spróbuję. Złośliwa popycha do ściągania innych w dół: niech on też tego nie ma. Ten sam ból, dwa zupełnie różne kierunki.
Celem nie jest więc przestać zazdrościć w ogóle. Celem jest zamieniać zazdrość złośliwą w łagodną, a łagodną w działanie.
Zazdrość jest mapą
To najciekawsza myśl Cameron. Autorka przyznaje, że przez lata uważała zazdrość za swoją największą słabość. Zauważyła jednak coś dziwnego: nie zazdrościła sukcesów powieściopisarkom, za to bardzo zazdrościła autorkom sztuk teatralnych. Kiedy w końcu napisała własną sztukę, zazdrość zniknęła i zamieniła się w koleżeńską solidarność.
Wniosek: zazdrość rzadko dotyczy wszystkiego. Dotyczy bardzo konkretnych rzeczy, i to zwykle tych, których sami pragniemy, ale boimy się po nie sięgnąć. Cameron pisze, że zazdrość jest maską strachu. Pod spodem siedzi pytanie: a jeśli spróbuję i mi nie wyjdzie?
Mapa zazdrości: ćwiczenie online
Ćwiczenie z „Drogi artysty” to tabela z trzema kolumnami. W pierwszej wypisujesz osoby, którym zazdrościsz. W drugiej, czego dokładnie. W trzeciej jedno działanie, które możesz zrobić, żeby zamiast zazdrościć, spróbować. Możesz zrobić to tutaj, a na końcu przepisać do listu do siebie.
Wszystko zostaje w Twojej przeglądarce. Nigdzie tego nie wysyłamy, a imiona możesz zastąpić inicjałami.
Jak przestać zazdrościć innym: 6 kroków
- Nazwij to. „Zazdroszczę jej” brzmi gorzej niż przemilczenie, ale działa lepiej. Nazwana emocja traci część siły.
- Zapytaj, czego chcesz. Nie zazdrościsz „wszystkiego”. Zazdrościsz konkretu: odwagi, czasu na pisanie, uznania w pracy. Zapisz ten konkret.
- Zrób jeden mały krok. Zazdrość wyrasta tam, gdzie stoisz w miejscu. Najlepszym lekarstwem jest działanie, nawet maleńkie: zapis na kurs, pierwsza strona, jedna rozmowa.
- Porównuj się z sobą. Ty dziś i Ty rok temu to uczciwsze porównanie niż Ty i czyjś najlepszy moment na zdjęciu. Więcej w tekście jak przestać porównywać się z innymi.
- Ogranicz źródła. Jeśli konkretne konto w mediach społecznościowych co rano psuje Ci humor, wycisz je. To nie słabość, tylko higiena.
- Pogratuluj naprawdę. Napisz osobie, której zazdrościsz, szczere gratulacje albo zapytaj, jak to zrobiła. Często zamienia to rywala w kogoś, od kogo można się uczyć.
Zazdrość w związku
W polszczyźnie „zazdrość” to także uczucie w związku: lęk, że stracimy kogoś na rzecz innej osoby. To inna emocja niż zazdrość o sukces, choć ma wspólny rdzeń, strach przed byciem gorszym. Odrobina takiej zazdrości to część bliskości. Kłopot zaczyna się, gdy zamienia się w kontrolowanie telefonu, zakazy i ciągłe podejrzenia. Wtedy warto przyjrzeć się samemu związkowi, a jeśli zazdrość partnera albo partnerki odbiera Ci swobodę albo poczucie bezpieczeństwa, porozmawiać z kimś zaufanym albo ze specjalistą. Pomoże też list prowadzony Związek.
Przykład: Malwina i koleżanka z wydaną książką
Przykład napisaliśmy na potrzeby tej strony. Malwina ma 41 lat i uczy polskiego w liceum. Kiedy jej przyjaciółka ze studiów wydała powieść, Malwina pojechała na premierę, kupiła trzy egzemplarze i przez tydzień nie mogła spać. Wstydziła się tego.
Zrobiła mapę zazdrości. W pierwszej kolumnie: przyjaciółka. W drugiej, po chwili namysłu: „że napisała, a ja od piętnastu lat tylko mówię, że kiedyś napiszę”. W trzeciej: „zapisać się na warsztaty pisania prozy w moim mieście”. Zapisała się następnego dnia. Powieści jeszcze nie ma, ale są trzy opowiadania. A przyjaciółka okazała się najlepszą pierwszą czytelniczką, jaką mogła sobie wymarzyć.
Czego naprawdę chcesz?
Mapa zazdrości często pokazuje pragnienia, o których dawno zapomnieliśmy albo które odłożyliśmy na „kiedyś”. Jeśli chcesz przyjrzeć się im szerzej, w całym życiu, a nie tylko w jednej zazdrości:
List prowadzony Odkryj pyta o sześć obszarów życia, od zdrowia i bliskich po pracę, pasje i rozwój, i pokazuje, gdzie to, co ważne, rozjeżdża się z tym, jak żyjesz. Pierwsze pytania i dwa pierwsze wyniki są za darmo. Pełny raport kosztuje 19,90 zł, a płacisz dopiero wtedy, gdy zechcesz.
Nasz komentarz: zazdrość to list, który przychodzi bez nadawcy
Zazdrość przypomina list, który ktoś przesłał Ci bez podpisu. W środku jest bardzo konkretna wiadomość: tego chcesz. Większość z nas wyrzuca ten list do kosza, bo jest nieprzyjemny w dotyku. Szkoda, bo rzadko dostajemy tak precyzyjne informacje o sobie.
Dlatego proponujemy zrobić z zazdrością to, co robimy z listami: odpisać. Zapisz, komu i czego zazdrościsz, i jeden krok, który zrobisz. Wyślij to sobie na trzy miesiące. Zobaczysz, czy zazdrość zmieniła się w działanie, czy dalej tylko ściska.
Gdzie Cameron przesadza?
Każda zazdrość to strach. Często tak. Ale bywa też, że zazdrość wskazuje na prawdziwą niesprawiedliwość: ktoś dostał awans przez znajomości, a ktoś inny ma pieniądze, których Ty nie zarobisz najlepszym planem. Wtedy działanie nie zawsze wystarczy, i to nie jest Twoja wina.
Miejsce dla każdego. Cameron przekonuje, że w świecie twórczości jest miejsce dla wszystkich. W sztuce może tak. Ale na rynku pracy czy w konkursie zwycięzca bywa jeden. Mapa zazdrości działa najlepiej tam, gdzie możesz coś zrobić po swojemu, a nie odebrać komuś jego miejsca.
Zazdrość jako przyjaciółka. Autorka pisze o zazdrości z czułością. To pomaga przy zazdrości łagodnej. Zawiść, czyli życzenie komuś źle, nie jest przyjaciółką. Warto ją zauważyć i nie karmić.
Ćwiczenie: list z mapą zazdrości
Napisz list do siebie z trzema punktami:
- Komu zazdroszczę? Jedna, dwie osoby z ostatniego czasu.
- Czego dokładnie? Konkret, nie „wszystkiego”.
- Jaki jeden krok zrobię? Coś małego, co przybliża mnie do tego, czego zazdroszczę, w ciągu trzech miesięcy.
Jeśli zrobisz mapę online, kliknij „Przepisz do listu do siebie”, a mapa pojawi się w polu poniżej. List zaszyfrujemy i wyślemy Ci mailem za 3 miesiące.
Na marginesie
Najwięcej mówi nie to, czego zazdrościsz wszystkim, tylko to, czego zazdrościsz jednej osobie bardzo konkretnie. To nie jest Twoja słabość. To Twój adres.
Zobacz też
- Droga artysty: o czym jest książka Julii Cameron
- Jak przestać porównywać się z innymi
- Niskie poczucie własnej wartości: co pomaga
- Afirmacje: czy działają i jak je pisać
Aktualizacja: 19 listopada 2026.