Poradniki · Droga artysty

Jak przestać zazdrościć innym i co zrobić z zazdrością

Koleżanka wydała książkę. Kolega z liceum rzucił etat i otworzył własną pracownię. Znajomi z Instagrama znowu są na wakacjach. Gratulujesz, lajkujesz, mówisz „super!”, a w środku coś ściska. Potem przychodzi wstyd, bo przecież nie powinno się zazdrościć. Julia Cameron, autorka „Drogi artysty”, proponuje coś zaskakującego: zamiast walczyć z zazdrością, przeczytaj ją jak mapę. Pokazuje bardzo dokładnie, czego chcesz.

Napisz list do siebie na tej stronie Wróci do Ciebie mailem za kilka miesięcy. Za darmo.

Zazdrość a zawiść ↓ · Mapa zazdrości online ↓ · 6 kroków ↓ · W związku ↓

Zazdrość: co to jest?

To przykre uczucie, które pojawia się, kiedy ktoś ma coś, czego Ty też chcesz: sukces, uznanie, rzeczy, odwagę, życie. Jest w niej ból, bo widać, czego brakuje, i pragnienie, bo chciałoby się mieć to samo. Zazdrość nie jest wadą charakteru. To emocja, którą zna prawie każdy, tylko mało kto się do niej przyznaje.

Zazdrość a zawiść

W języku polskim mamy dwa słowa i dobrze, bo opisują dwie różne rzeczy:

ZazdrośćZawiść
Myśl
„Też tego chcę.”
„Szkoda, że on to ma.”
Pragnienie
Mieć to samo.
Żeby tamten tego nie miał.
Co może dać
Kierunek i motywację do działania.
Tylko złość i gorycz.
Co z tym zrobić
Zapisać, czego dokładnie chcesz, i zrobić krok.
Zauważyć i nie karmić.

Zestawienie nasze, na podstawie badań nad zazdrością łagodną i złośliwą oraz „Drogi artysty” Julii Cameron.

Psychologia mówi podobnie. Holenderscy badacze Niels van de Ven, Marcel Zeelenberg i Rik Pieters opisali dwa rodzaje zazdrości: łagodną i złośliwą. Łagodna popycha do działania: chcę też tak umieć, więc spróbuję. Złośliwa popycha do ściągania innych w dół: niech on też tego nie ma. Ten sam ból, dwa zupełnie różne kierunki.

Celem nie jest więc przestać zazdrościć w ogóle. Celem jest zamieniać zazdrość złośliwą w łagodną, a łagodną w działanie.

Zazdrość jest mapą

To najciekawsza myśl Cameron. Autorka przyznaje, że przez lata uważała zazdrość za swoją największą słabość. Zauważyła jednak coś dziwnego: nie zazdrościła sukcesów powieściopisarkom, za to bardzo zazdrościła autorkom sztuk teatralnych. Kiedy w końcu napisała własną sztukę, zazdrość zniknęła i zamieniła się w koleżeńską solidarność.

Wniosek: zazdrość rzadko dotyczy wszystkiego. Dotyczy bardzo konkretnych rzeczy, i to zwykle tych, których sami pragniemy, ale boimy się po nie sięgnąć. Cameron pisze, że zazdrość jest maską strachu. Pod spodem siedzi pytanie: a jeśli spróbuję i mi nie wyjdzie?

Mapa zazdrości: ćwiczenie online

Ćwiczenie z „Drogi artysty” to tabela z trzema kolumnami. W pierwszej wypisujesz osoby, którym zazdrościsz. W drugiej, czego dokładnie. W trzeciej jedno działanie, które możesz zrobić, żeby zamiast zazdrościć, spróbować. Możesz zrobić to tutaj, a na końcu przepisać do listu do siebie.

Jak przestać zazdrościć innym: 6 kroków

  1. Nazwij to. „Zazdroszczę jej” brzmi gorzej niż przemilczenie, ale działa lepiej. Nazwana emocja traci część siły.
  2. Zapytaj, czego chcesz. Nie zazdrościsz „wszystkiego”. Zazdrościsz konkretu: odwagi, czasu na pisanie, uznania w pracy. Zapisz ten konkret.
  3. Zrób jeden mały krok. Zazdrość wyrasta tam, gdzie stoisz w miejscu. Najlepszym lekarstwem jest działanie, nawet maleńkie: zapis na kurs, pierwsza strona, jedna rozmowa.
  4. Porównuj się z sobą. Ty dziś i Ty rok temu to uczciwsze porównanie niż Ty i czyjś najlepszy moment na zdjęciu. Więcej w tekście jak przestać porównywać się z innymi.
  5. Ogranicz źródła. Jeśli konkretne konto w mediach społecznościowych co rano psuje Ci humor, wycisz je. To nie słabość, tylko higiena.
  6. Pogratuluj naprawdę. Napisz osobie, której zazdrościsz, szczere gratulacje albo zapytaj, jak to zrobiła. Często zamienia to rywala w kogoś, od kogo można się uczyć.

Zazdrość w związku

W polszczyźnie „zazdrość” to także uczucie w związku: lęk, że stracimy kogoś na rzecz innej osoby. To inna emocja niż zazdrość o sukces, choć ma wspólny rdzeń, strach przed byciem gorszym. Odrobina takiej zazdrości to część bliskości. Kłopot zaczyna się, gdy zamienia się w kontrolowanie telefonu, zakazy i ciągłe podejrzenia. Wtedy warto przyjrzeć się samemu związkowi, a jeśli zazdrość partnera albo partnerki odbiera Ci swobodę albo poczucie bezpieczeństwa, porozmawiać z kimś zaufanym albo ze specjalistą. Pomoże też list prowadzony Związek.

Przykład: Malwina i koleżanka z wydaną książką

Przykład napisaliśmy na potrzeby tej strony. Malwina ma 41 lat i uczy polskiego w liceum. Kiedy jej przyjaciółka ze studiów wydała powieść, Malwina pojechała na premierę, kupiła trzy egzemplarze i przez tydzień nie mogła spać. Wstydziła się tego.

Zrobiła mapę zazdrości. W pierwszej kolumnie: przyjaciółka. W drugiej, po chwili namysłu: „że napisała, a ja od piętnastu lat tylko mówię, że kiedyś napiszę”. W trzeciej: „zapisać się na warsztaty pisania prozy w moim mieście”. Zapisała się następnego dnia. Powieści jeszcze nie ma, ale są trzy opowiadania. A przyjaciółka okazała się najlepszą pierwszą czytelniczką, jaką mogła sobie wymarzyć.

Czego naprawdę chcesz?

Mapa zazdrości często pokazuje pragnienia, o których dawno zapomnieliśmy albo które odłożyliśmy na „kiedyś”. Jeśli chcesz przyjrzeć się im szerzej, w całym życiu, a nie tylko w jednej zazdrości:

List prowadzony Odkryj pyta o sześć obszarów życia, od zdrowia i bliskich po pracę, pasje i rozwój, i pokazuje, gdzie to, co ważne, rozjeżdża się z tym, jak żyjesz. Pierwsze pytania i dwa pierwsze wyniki są za darmo. Pełny raport kosztuje 19,90 zł, a płacisz dopiero wtedy, gdy zechcesz.

Nasz komentarz: zazdrość to list, który przychodzi bez nadawcy

Zazdrość przypomina list, który ktoś przesłał Ci bez podpisu. W środku jest bardzo konkretna wiadomość: tego chcesz. Większość z nas wyrzuca ten list do kosza, bo jest nieprzyjemny w dotyku. Szkoda, bo rzadko dostajemy tak precyzyjne informacje o sobie.

Dlatego proponujemy zrobić z zazdrością to, co robimy z listami: odpisać. Zapisz, komu i czego zazdrościsz, i jeden krok, który zrobisz. Wyślij to sobie na trzy miesiące. Zobaczysz, czy zazdrość zmieniła się w działanie, czy dalej tylko ściska.

Gdzie Cameron przesadza?

Każda zazdrość to strach. Często tak. Ale bywa też, że zazdrość wskazuje na prawdziwą niesprawiedliwość: ktoś dostał awans przez znajomości, a ktoś inny ma pieniądze, których Ty nie zarobisz najlepszym planem. Wtedy działanie nie zawsze wystarczy, i to nie jest Twoja wina.

Miejsce dla każdego. Cameron przekonuje, że w świecie twórczości jest miejsce dla wszystkich. W sztuce może tak. Ale na rynku pracy czy w konkursie zwycięzca bywa jeden. Mapa zazdrości działa najlepiej tam, gdzie możesz coś zrobić po swojemu, a nie odebrać komuś jego miejsca.

Zazdrość jako przyjaciółka. Autorka pisze o zazdrości z czułością. To pomaga przy zazdrości łagodnej. Zawiść, czyli życzenie komuś źle, nie jest przyjaciółką. Warto ją zauważyć i nie karmić.

Ćwiczenie: list z mapą zazdrości

Napisz list do siebie z trzema punktami:

  1. Komu zazdroszczę? Jedna, dwie osoby z ostatniego czasu.
  2. Czego dokładnie? Konkret, nie „wszystkiego”.
  3. Jaki jeden krok zrobię? Coś małego, co przybliża mnie do tego, czego zazdroszczę, w ciągu trzech miesięcy.

Jeśli zrobisz mapę online, kliknij „Przepisz do listu do siebie”, a mapa pojawi się w polu poniżej. List zaszyfrujemy i wyślemy Ci mailem za 3 miesiące.

O czym chcesz napisać?

Jak chcesz pisać?

List swobodny

za darmo

  • Piszesz bez prowadzenia, po swojemu
  • 3 pytania na start, kolejne jednym kliknięciem
  • List wraca za 1, 3, 6 albo 12 miesięcy
Polecamy na start

List prowadzony: Sens życia

ok. 5 minut · raport 19,90 zł

  • Pytania prowadzą Cię krok po kroku
  • Sześć wyników i Twój najsłabszy punkt
  • Porady i darmowa powtórka za 3 miesiące
Poprowadź mnie
Polecamy na start

List prowadzony: Praca

ok. 4 minuty · raport 19,90 zł

  • Pytania prowadzą Cię krok po kroku
  • Sześć wyników i Twój najsłabszy punkt
  • Porady i darmowa powtórka za 3 miesiące
Poprowadź mnie
Polecamy na start

List prowadzony: Cele

ok. 4 minuty · raport 19,90 zł

  • Pytania prowadzą Cię krok po kroku
  • Sześć wyników i Twój najsłabszy punkt
  • Porady i darmowa powtórka za 3 miesiące
Poprowadź mnie
Polecamy na start

List prowadzony: Związek

ok. 5 minut · raport 19,90 zł

  • Pytania prowadzą Cię krok po kroku
  • Sześć wyników i Twój najsłabszy punkt
  • Porady i darmowa powtórka za 3 miesiące
Poprowadź mnie
Polecamy na start

List prowadzony: Spokój

ok. 4 minuty · raport 19,90 zł

  • Pytania prowadzą Cię krok po kroku
  • Sześć wyników i Twój najsłabszy punkt
  • Porady i darmowa powtórka za 3 miesiące
Poprowadź mnie
Polecamy na start

List prowadzony: Wewnętrzne dziecko

ok. 12 minut · raport 19,90 zł

  • Pytania prowadzą Cię krok po kroku
  • Sześć wyników i Twój najsłabszy punkt
  • Porady i darmowa powtórka za 3 miesiące
Poprowadź mnie

Pierwsze pytania i dwa pierwsze wyniki listu prowadzonego są za darmo. Płacisz dopiero za pełny raport.

Pytania na start
  1. Co teraz najbardziej zajmuje Twoje myśli?
  2. Czego chcesz dla siebie, kiedy przeczytasz ten list?
  3. Co chcesz sobie przypomnieć za kilka miesięcy?
  1. Co sprawia, że Twoje życie ma dla Ciebie sens?
  2. Czego chcesz więcej, a czego mniej w najbliższym roku?
  3. Co zaczniesz, kiedy przestaniesz czekać na idealny moment?
  1. Co w Twojej pracy Cię cieszy, a co męczy?
  2. Gdzie chcesz być zawodowo za rok?
  3. Z czego możesz zrezygnować, żeby tam dojść?
  1. Co chcesz osiągnąć do dnia, w którym przeczytasz ten list?
  2. Dlaczego to jest dla Ciebie ważne?
  3. Jaki jest pierwszy mały krok - jutro?
  1. Kto jest dla Ciebie teraz najważniejszy?
  2. Komu chcesz coś powiedzieć, a ciągle to odkładasz?
  3. Jakim człowiekiem chcesz być dla bliskich?
  1. Co nie daje Ci ostatnio spokoju?
  2. Czego w tej sprawie boisz się najbardziej?
  3. Co możesz z tym zrobić jeszcze w tym tygodniu?
  1. Jakie zdanie o sobie najczęściej słyszysz w głowie, kiedy jest trudno?
  2. Co chcesz powiedzieć sobie małej albo małemu?
  3. Kiedy ostatnio zareagowałaś lub zareagowałeś jak dziecko?

Wszystkie 40 pytań na start

Nie wiesz, od czego zacząć? List prowadzony „Sens życia” w 5 minut pyta o sześć obszarów życia i pokazuje, który dziś najbardziej woła o uwagę. Dwa pierwsze wyniki za darmo. Poprowadź mnie

Piszę

Szkic zapisuje się na tym urządzeniu. 0 / 10 000 znaków

Kiedy list ma wrócić?

List wróci 20 grudnia 2026. Szybki sprawdzian, czy coś ruszyło.

Za chwilę dostaniesz maila z linkiem. List zaklejamy dopiero, gdy go klikniesz - zajrzyj też do spamu.

Wysyłając list i potwierdzając go mailem, akceptujesz regulamin i politykę prywatności. Zgadzasz się też, żebyśmy przechowywali i przetwarzali treść listu.

Na marginesie

Najwięcej mówi nie to, czego zazdrościsz wszystkim, tylko to, czego zazdrościsz jednej osobie bardzo konkretnie. To nie jest Twoja słabość. To Twój adres.

Zobacz też

Aktualizacja: 19 listopada 2026.