Poradniki · Dobrze zaprojektowane życie
Gdzie widzisz siebie za 5 lat? Trzy odpowiedzi zamiast jednej
To pytanie pada na rozmowie kwalifikacyjnej, na rodzinnym obiedzie i o trzeciej w nocy, kiedy nie możesz zasnąć. Za każdym razem brzmi tak, jakby była tylko jedna dobra odpowiedź i trzeba ją znać. Projektanci ze Stanfordu, autorzy książki „Dobrze zaprojektowane życie”, proponują coś bezczelnie prostego: odpowiedz trzy razy. Każda odpowiedź ma być na serio. Poniżej pokazujemy, jak to zrobić, jak odpowiedzieć na rozmowie o pracę i jak rozpisać swoje trzy wersje online.
Napisz list do siebie na tej stronie Wróci do Ciebie mailem za kilka miesięcy. Za darmo.
Rozmowa kwalifikacyjna ↓ · Trzy wersje życia ↓ · Ćwiczenie online ↓ · PDF do druku ↓
Gdzie widzisz siebie za 5 lat: odpowiedź na rozmowie kwalifikacyjnej
Zacznijmy od wersji praktycznej, bo wiele osób trafia tu dzień przed rozmową. Rekruter nie pyta o Twoje plany, bo chce je spisać. Sprawdza trzy rzeczy: czy masz jakiś kierunek, czy ta praca do niego pasuje i czy nie odejdziesz po pół roku.
Dobra odpowiedź ma więc trzy części: czego chcesz się nauczyć, co chcesz robić lepiej i jak łączy się to z tym stanowiskiem. Trzy przykłady:
- Na pierwszą pracę: „Za pięć lat chcę być osobą, do której zespół przychodzi z trudniejszymi sprawami klientów. Najpierw chcę dobrze poznać produkt, a potem wziąć odpowiedzialność za jeden obszar. To stanowisko jest dla mnie dobrym początkiem tej drogi.”
- Przy zmianie branży: „Chcę, żeby doświadczenie z poprzedniej pracy, czyli rozmowy z ludźmi i pracę pod presją czasu, połączyć z tym, czego nauczę się tutaj. Za pięć lat chcę samodzielnie prowadzić projekty w tej dziedzinie.”
- Na stanowisko kierownicze: „Za pięć lat chcę mieć zespół, który działa także wtedy, kiedy jestem na urlopie. To dla mnie miara dobrego szefa.”
Czego unikać? „Na pana miejscu” brzmi zabawnie tylko w głowie mówiącego. „Nie wiem” brzmi uczciwie, ale bez dalszego ciągu zamyka rozmowę. Opowieść o własnej firmie za dwa lata w rozmowie o etat to prawie pewne „oddzwonimy”.
Prawdziwa trudność zaczyna się jednak po rozmowie: kiedy zadajesz to pytanie sobie i odpowiedź wcale nie jest gładka.
Plany odysei: trzy wersje Twojego życia
Bill Burnett i Dave Evans prowadzą na Stanfordzie kurs projektowania życia. Najsłynniejsze ćwiczenie z tego kursu nazywa się planami odysei. Polega na tym, żeby rozpisać trzy różne wersje najbliższych pięciu lat. Nie plan A i dwa plany awaryjne, tylko trzy plany A, z których każdy mógłby się wydarzyć.
- Życie nr 1: to, co robisz. Dalszy ciąg obecnej drogi albo pomysł, który od dawna nosisz w głowie.
- Życie nr 2: gdyby to, co robisz, nagle zniknęło. Twój zawód przestaje istnieć, firma się zamyka, branża znika. Z czegoś musisz żyć. Co robisz?
- Życie nr 3: gdyby pieniądze i opinia innych nie miały znaczenia. Wiesz, że się utrzymasz i nikt nie będzie się śmiać. Czym się zajmujesz?
Na podstawie ćwiczenia z „Dobrze zaprojektowanego życia” B. Burnetta i D. Evansa. Zestawienie nasze.
Po co aż trzy? Autorzy powołują się na badanie zespołu Daniela Schwartza ze Stanfordu. Grupy, które od początku pracowały nad kilkoma pomysłami równolegle, wymyślały więcej i kończyły z lepszym rozwiązaniem niż grupy, które przez cały czas szlifowały jeden pomysł. Kiedy masz tylko jedną wersję, przywiązujesz się do niej i przestajesz widzieć inne.
Co zawiera każdy plan odysei?
Przy każdej z trzech wersji zapisujesz cztery rzeczy:
- Tytuł z sześciu słów. Jak nagłówek gazety, na przykład „Własna pracownia ceramiki pod Krakowem”.
- Oś czasu na pięć lat. Rok po roku: praca, ale też dom, związek, zdrowie, przeprowadzki, maraton, który od dawna chcesz przebiec.
- Dwa, trzy pytania. Czego ta wersja ma Cię nauczyć? Co musisz sprawdzić, zanim w nią uwierzysz?
- Tablicę z czterema wskaźnikami. Na ile masz zasoby, czyli czas, pieniądze, umiejętności i znajomości. Na ile Ci się ta wersja podoba. Na ile czujesz pewność, że dasz radę. Na ile jest zgodna z Twoimi wartościami.
Ostatni punkt jest najciekawszy. Często okazuje się, że wersja, którą najbardziej lubisz, ma najmniej zasobów, a ta, w którą najbardziej wierzysz, wcale Ci się nie podoba. To nie jest problem. To informacja, od czego zacząć.
Ćwiczenie online: plany odysei
Rozpisz swoje trzy wersje na najbliższe pięć lat. Odpowiedzi zapisują się tylko w tej przeglądarce, możesz wrócić do nich później. Na końcu zobaczysz porównanie i możesz przepisać wszystko do listu do siebie.
Odpowiedzi zostają tylko w tej przeglądarce. Nigdzie ich nie wysyłamy.
Plany odysei do druku
Wolisz kartkę? Autorzy też zachęcają do pisania i rysowania ręcznie. Przygotowaliśmy zeszyt do wydruku: trzy strony na trzy wersje życia z osią czasu i tablicą wskaźników, tydzień dziennika dobrej zabawy i listę porażek do podzielenia na kategorie.
Przykład: Oliwia i trzy wersje
Przykład napisaliśmy na potrzeby tej strony. Oliwia ma 34 lata i od ośmiu lat pracuje jako księgowa w średniej firmie. Na pytanie „gdzie widzisz siebie za 5 lat?” odpowiadała zawsze tak samo: „pewnie tu, tylko wyżej”. Rozpisała trzy wersje:
- Życie nr 1: „Główna księgowa, mieszkanie, wreszcie spokój”. Dużo zasobów, dużo pewności, a podoba jej się średnio.
- Życie nr 2: „Biuro rachunkowe dla małych firm z regionu”. Gdyby jej etat zniknął, założyłaby własne biuro. Zasobów średnio, pewności mało, ale ta wersja podoba jej się bardziej, niż się spodziewała.
- Życie nr 3: „Uczę dorosłych finansów bez strachu”. Gdyby pieniądze nie grały roli, prowadziłaby warsztaty z domowego budżetu. Najmniej zasobów, najwięcej radości.
Oliwia nie rzuciła pracy. Zrobiła dwa małe prototypy: poprowadziła za darmo warsztat w lokalnej bibliotece i umówiła się na kawę z kobietą, która prowadzi biuro rachunkowe. Po trzech miesiącach wiedziała więcej niż po trzech latach rozmyślania: warsztaty dają jej energię, a własne biuro raczej ją przeraża. Dziś łączy etat z warsztatami raz w miesiącu. Życie nr 3 zaczęło się od jednego popołudnia.
Co zrobić z tym, co widzisz?
Jeśli w każdej z trzech wersji pojawia się zmiana pracy, warto sprawdzić, czy to stały kierunek, czy chwilowe zmęczenie.
List prowadzony Praca pyta o sześć obszarów, od pieniędzy i rozwoju po ludzi i sens, i pokazuje, czy to kryzys do przeczekania, czy sygnał do zmiany. Pierwsze pytania i dwa pierwsze wyniki są za darmo. Pełny raport kosztuje 19,90 zł, a płacisz dopiero wtedy, gdy zechcesz.
Nasz komentarz: trzy wersje uwalniają od jednej
Najcenniejsze w planach odysei jest coś, czego autorzy prawie nie mówią wprost. Kiedy masz jedną wizję przyszłości, każda przeszkoda wygląda jak katastrofa. Kiedy masz trzy, ta sama przeszkoda to po prostu znak, że może warto sprawdzić inną drogę. Trzy plany nie są po to, żeby wybrać jeden. Są po to, żeby przestać się bać.
I jeszcze jedno: pięć lat to długo, ale trzy miesiące już nie. Dlatego zachęcamy, żeby z każdej wersji wybrać jeden mały krok na najbliższy kwartał i zapisać go w liście do siebie. Za trzy miesiące zobaczysz, która wersja się ruszyła, a która była tylko ładnym marzeniem. To też jest odpowiedź na pytanie, gdzie widzisz siebie za 5 lat.
Gdzie autorzy przesadzają?
Trzy życia dla każdego. Autorzy piszą, że każdy z tysięcy ich studentów miał w sobie co najmniej trzy wersje życia. Wierzymy. Ale ich studenci to głównie młodzi, wykształceni ludzie bez kredytów i bez dzieci. Jeśli opiekujesz się chorym rodzicem, Twoje trzy wersje mogą się różnić tylko szczegółami. To też jest w porządku.
Tytuł z sześciu słów. Zabawny pomysł, ale dla wielu osób to niepotrzebny stres. Jeśli tytuł Ci nie wychodzi, napisz jedno zdanie. Nikt tego nie liczy.
Pięć lat jako miara. W kryzysie, po rozstaniu albo po utracie pracy, pięć lat to abstrakcja. Wtedy lepiej rozpisać trzy wersje najbliższego roku albo nawet kwartału. Metoda działa tak samo.
Ćwiczenie: pierwszy krok z każdej wersji
Napisz list do siebie z trzema zdaniami, po jednym na każdą wersję życia:
- Życie nr 1: jaki mały krok zrobię w tej wersji w ciągu trzech miesięcy?
- Życie nr 2: z kim porozmawiam albo co sprawdzę, żeby dowiedzieć się o niej więcej?
- Życie nr 3: jaką najmniejszą próbę mogę zrobić, nie zmieniając nic poza tym?
Jeśli zrobisz ćwiczenie online, kliknij „Przepisz do listu do siebie”, a Twoje trzy wersje pojawią się w polu poniżej. List zaszyfrujemy i wyślemy Ci mailem za 3 miesiące. Sprawdzisz, która wersja zrobiła krok do przodu.
Na marginesie
Najczęstsza odpowiedź na pytanie o pięć lat brzmi „nie wiem”. Projektanci mają na to lepszą: „jeszcze nie wiem, ale wiem, co sprawdzę w tym miesiącu”. Brzmi skromniej, a prowadzi dalej.
Zobacz też
- Dobrze zaprojektowane życie: o czym jest książka
- List do siebie z przyszłości: wzór i przykłady
- Zmiana zawodu po 30 i 40: najpierw prototyp
- Jak wyznaczyć cel, który przetrwa luty
Aktualizacja: 18 listopada 2026.